Με μια μακροσκελή ανακοίνωση, υπό τον τίτλο «Η αλήθεια για την προμήθεια λιπασμάτων – Με έγγραφα και στοιχεία, όχι με υπονοούμενα», απαντά η Δημοτική Αρχή Σπάτων–Αρτέμιδος στη δημόσια διαμαρτυρία του Αγροτικού Προμηθευτικού Συνεταιρισμού Σπάτων για την προμήθεια λιπασμάτων από επιχείρηση στον Μαραθώνα.
Η απάντηση περιλαμβάνει αναλυτικά στοιχεία για τις ποσότητες και τις τιμές, εξηγεί το νομικό πλαίσιο της απευθείας ανάθεσης και δηλώνει ότι δεν προκύπτει υπερτιμολόγηση. Παράλληλα, όμως, μεταφέρει το κέντρο της συζήτησης κυρίως στη νομιμότητα της διαδικασίας.
Μόνο που αυτό δεν ήταν το βασικό ερώτημα.
Ο Συνεταιρισμός δεν υποστήριξε ότι απαγορευόταν η απευθείας ανάθεση. Η ουσία της διαμαρτυρίας του ήταν ότι ο Δήμος προμηθεύτηκε λιπάσματα αξίας 17.942,32 ευρώ από επιχείρηση στον Μαραθώνα, χωρίς, όπως αναφέρει, να ζητήσει προσφορά και από τον τοπικό Αγροτικό Συνεταιρισμό.
Οι ποσότητες και οι τιμές που παρουσιάζει ο Δήμος
Σύμφωνα με τη Δημοτική Αρχή, η σύμβαση αφορά συνολικά 17.724 κιλά τριών τύπων λιπάσματος:
6.000 κιλά στερεού οργανικού λιπάσματος, προς 0,68 ευρώ το κιλό χωρίς ΦΠΑ,
5.724 κιλά λιπάσματος NPK 20-5-10, προς 1,28 ευρώ το κιλό χωρίς ΦΠΑ,
6.000 κιλά λιπάσματος NPK 12-8-16, προς 0,92 ευρώ το κιλό χωρίς ΦΠΑ.
Η συνολική αξία ανέρχεται σε 16.926,72 ευρώ χωρίς ΦΠΑ και σε 17.942,32 ευρώ με ΦΠΑ 6%.
Η πρόσκληση αναρτήθηκε στο ΚΗΜΔΗΣ στις 16 Μαρτίου 2026, η απόφαση ανάθεσης εκδόθηκε στις 23 Μαρτίου και η σύμβαση υπογράφηκε την 1η Απριλίου 2026.
Η ανάθεση έγινε σε εταιρεία με έδρα στον Μαραθώνα.
Δείτε την απόφαση ανάθεσης στη Διαύγεια.
Νόμιμη η απευθείας ανάθεση – Αλλά αυτό δεν αμφισβητήθηκε
Η Δημοτική Αρχή αφιερώνει μεγάλο μέρος της απάντησής της στο να εξηγήσει ότι η απευθείας ανάθεση προβλέπεται από το άρθρο 118 του ν. 4412/2016 για συμβάσεις προμηθειών και υπηρεσιών αξίας έως 30.000 ευρώ χωρίς ΦΠΑ.
Επικαλείται επίσης την εγκύκλιο 99864/15.12.2025 του Υπουργείου Ανάπτυξης, σύμφωνα με την οποία η πρόσκληση μπορεί να απευθύνεται ακόμη και σε έναν μόνο οικονομικό φορέα.
Η εξήγηση είναι ορθή: ο Δήμος είχε τη νόμιμη δυνατότητα να επιλέξει τη διαδικασία της απευθείας ανάθεσης και δεν ήταν υποχρεωμένος να προσκαλέσει κάθε επιχείρηση της περιοχής.
Η νομιμότητα της απευθείας ανάθεσης δεν αμφισβητήθηκε και, από τα μέχρι σήμερα στοιχεία, δεν προκύπτει παρανομία ή υπερτιμολόγηση.
Παραμένει, όμως, ένα απλό και συγκεκριμένο ερώτημα:
Γιατί δεν ζητήθηκε προσφορά και από τον Αγροτικό Προμηθευτικό Συνεταιρισμό Σπάτων;
Σε αυτό ο Δήμος Σπάτων - Αρτέμιδος θεωρεί ότι αρκεί η απάντηση «ο νόμος δεν μας υποχρέωνε».
Μάλιστα, αυτό είχε επισημανθεί ρητά και στο προηγούμενο δημοσίευμα του spata-artemis.com. Είχαμε γράψει ότι η μη πρόσκληση του Συνεταιρισμού δεν αποδεικνύει από μόνη της παρανομία και ότι η νομοθεσία επιτρέπει την πρόσκληση ακόμη και ενός προμηθευτή.
Άλλο η νομιμότητα και άλλο η επιλογή
Το ότι η απευθείας ανάθεση ήταν νόμιμη απαντά στο ερώτημα:
- «Επιτρεπόταν στον Δήμο να απευθυνθεί σε έναν μόνο προμηθευτή;»
Η απάντηση είναι ναι.
Δεν απαντά, όμως, στα διαφορετικά ερωτήματα:
- Γιατί επιλέχθηκε η συγκεκριμένη επιχείρηση στον Μαραθώνα;
- Πώς ακριβώς πραγματοποιήθηκε η έρευνα αγοράς;
- Γιατί δεν ζητήθηκε μια τιμή και από τον Αγροτικό Συνεταιρισμό Σπάτων;
Η δυνατότητα να απευθυνθεί ο Δήμος σε έναν μόνο οικονομικό φορέα δεν σημαίνει ότι ήταν υποχρεωμένος να περιοριστεί σε αυτόν. Ούτε εξηγεί γιατί, ανάμεσα στις διαθέσιμες επιλογές, δεν διερευνήθηκε και η δυνατότητα προμήθειας από έναν τοπικό φορέα με εκατονταετή παρουσία στα Σπάτα.
Με άλλα λόγια, η απάντηση μετατοπίζει τη συζήτηση από την επιλογή του προμηθευτή στη νομιμότητα της διαδικασίας. Αποδεικνύει ότι ο Δήμος μπορούσε να κάνει απευθείας ανάθεση, αλλά δεν εξηγεί γιατί επέλεξε να μη ζητήσει προσφορά από τον Συνεταιρισμό.
«Ανταγωνιστικές τιμές», αλλά χωρίς τα στοιχεία της σύγκρισης
Η Δημοτική Αρχή υποστηρίζει ότι η έρευνα αγοράς επιβεβαιώνει πως οι τιμές της σύμβασης ήταν ανταγωνιστικές και συμφέρουσες. Αναφέρει, μάλιστα, ότι οι τιμές των δύο σύνθετων λιπασμάτων NPK βρίσκονταν «στο χαμηλό άκρο των διαθέσιμων τιμών για συγκρίσιμα προϊόντα» και ότι δεν προκύπτει ένδειξη υπερτιμολόγησης.
Στην ανακοίνωση, όμως, δεν παρουσιάζονται τα στοιχεία αυτής της έρευνας αγοράς.
Δεν αναφέρεται:
από ποιες επιχειρήσεις ή πηγές συγκεντρώθηκαν τιμές,
ποια συγκρίσιμα προϊόντα εξετάστηκαν,
ποιες ήταν οι υπόλοιπες τιμές,
εάν υποβλήθηκαν άλλες οικονομικές προσφορές,
σε ποιο συγκεκριμένο έγγραφο αποτυπώνεται η σύγκριση.
Ο Δήμος εξηγεί σωστά ότι μια πραγματική σύγκριση πρέπει να αφορά τις ίδιες ποσότητες και προδιαγραφές και να συνυπολογίζει τη μεταφορά, τις τμηματικές παραδόσεις, την πίστωση, τον χρόνο πληρωμής και τις λοιπές επιβαρύνσεις.
Δεν δημοσιοποιεί, όμως, τη σύγκριση που, όπως δηλώνει, έκανε με όλους αυτούς τους όρους.
Επομένως, ως προς τις «ανταγωνιστικές τιμές», παρουσιάζεται το συμπέρασμα της Δημοτικής Αρχής, όχι τα στοιχεία που οδήγησαν σε αυτό.
«Όλα τα έγγραφα είναι στο ΚΗΜΔΗΣ»
Στο ενημερωτικό φυλλάδιο που συνοδεύει την ανακοίνωση αναγράφονται οι φράσεις:
«Ανταγωνιστικές τιμές»
«Νόμιμη διαδικασία»
«Όλα τα έγγραφα δημόσια στο ΚΗΜΔΗΣ»
Το ΚΗΜΔΗΣ –Κεντρικό Ηλεκτρονικό Μητρώο Δημοσίων Συμβάσεων– είναι πράγματι δημόσιο. Η γενική παραπομπή σε αυτό, όμως, δεν ισοδυναμεί με παρουσίαση των εγγράφων στον δημότη.
Για να εντοπίσει κάποιος τον φάκελο πρέπει να γνωρίζει πού θα αναζητήσει, με ποια στοιχεία και ποιος αριθμός ΑΔΑΜ αντιστοιχεί στην πρόσκληση, στην ανάθεση και στη σύμβαση.
Η δημόσια ύπαρξη ενός εγγράφου σε ένα ηλεκτρονικό μητρώο δεν σημαίνει ότι κάθε δημότης είναι υποχρεωμένος να κάνει μόνος του μια σύνθετη έρευνα για να ανακαλύψει ποιο έγγραφο αποδεικνύει τι.
Οι αναρτημένες πράξεις τεκμηριώνουν ότι έγινε η πρόσκληση, η ανάθεση και η υπογραφή της σύμβασης. Δεν τεκμηριώνουν από μόνες τους ότι οι συγκεκριμένες τιμές ήταν οι χαμηλότερες ή από τις χαμηλότερες της αγοράς.
Το υπονοούμενο για τα δικαιολογητικά του Συνεταιρισμού
Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί η αναφορά της Δημοτικής Αρχής στη δυνατότητα του Συνεταιρισμού να προσκομίσει τα δικαιολογητικά που απαιτούνται για τη σύναψη δημόσιας σύμβασης, μεταξύ των οποίων η φορολογική και η ασφαλιστική ενημερότητα.
Αμέσως μετά διευκρινίζεται:
«Δεν ισχυριζόμαστε ότι ο Συνεταιρισμός δεν διέθετε αυτά τα δικαιολογητικά».
Γιατί, τότε, γίνεται ειδική αναφορά στη φορολογική και ασφαλιστική του ενημερότητα;
Κάθε πιθανός ανάδοχος οφείλει να καλύπτει τις νόμιμες προϋποθέσεις. Εάν ο Συνεταιρισμός είχε κληθεί να καταθέσει προσφορά και επιλεγόταν, τότε θα ελεγχόταν εάν διέθετε τα απαιτούμενα δικαιολογητικά.
Χωρίς κανένα στοιχείο ότι υπήρχε σχετικό πρόβλημα, η αναφορά δημιουργεί μια σκιά και αμέσως μετά αποσύρεται με τη διευκρίνιση ότι ο Δήμος δεν ισχυρίζεται πως έλειπαν τα δικαιολογητικά.
Μια υποθετική αδυναμία που δεν αποδεικνύεται δεν μπορεί να απαντήσει στο ερώτημα γιατί δεν ζητήθηκε προσφορά.
Η πρόκληση προς τον Συνεταιρισμό
Η Δημοτική Αρχή καλεί τον Συνεταιρισμό, εφόσον υποστηρίζει ότι μπορούσε να εκτελέσει την προμήθεια φθηνότερα, να παρουσιάσει πλήρη και υπογεγραμμένη οικονομική πρόταση για τις ίδιες ποσότητες, τα ίδια προϊόντα και τους ίδιους συμβατικούς όρους.
Αυτό είναι ένα εύλογο αίτημα. Ο ισχυρισμός «θα μπορούσαμε να τα δώσουμε φθηνότερα» χρειάζεται συγκεκριμένες τιμές και συγκρίσιμα στοιχεία.
Ωστόσο, μια προσφορά που θα συνταχθεί σήμερα δεν αποδεικνύει αυτομάτως ποιες τιμές μπορούσε να δώσει ο Συνεταιρισμός τον Μάρτιο. Για πραγματική σύγκριση απαιτούνται στοιχεία που να ανάγονται στην περίοδο της ανάθεσης.
Και, σε κάθε περίπτωση, η εκ των υστέρων πρόκληση προς τον Συνεταιρισμό δεν αντικαθιστά την παρουσίαση της έρευνας αγοράς που δηλώνει ότι είχε ήδη πραγματοποιήσει ο Δήμος πριν επιλέξει τον ανάδοχο.
Η Παιανία και η πολιτική διάσταση
Η Δημοτική Αρχή επισημαίνει ακόμη ότι και ο Δήμος Παιανίας προχώρησε σε απευθείας ανάθεση. Αυτό επιβεβαιώνει ότι η διαδικασία χρησιμοποιείται νόμιμα και από άλλους δήμους.
Δεν απαντά, όμως, στη σύγκριση των τιμών και των προμηθευτών. Το θέμα δεν είναι μόνο ποια διαδικασία ακολούθησε κάθε δήμος, αλλά από ποιον προμηθεύτηκε τα προϊόντα, σε ποια τιμή και ύστερα από ποια έρευνα αγοράς.
Στο τελευταίο μέρος της απάντησης, η συζήτηση μεταφέρεται και στην πολιτική ιδιότητα του προέδρου του Συνεταιρισμού, Ιωάννη Μάρκου, ο οποίος είχε πολιτευθεί με τον συνδυασμό «Ανάσα» της Άννας Ραφτοπούλου.
Η πολιτική του ιδιότητα αποτελεί πληροφορία που μπορεί να γνωρίζει ο δημότης. Δεν απαντά, όμως, στα πραγματικά ερωτήματα της προμήθειας. Το ενδεχόμενο πολιτικού κινήτρου πίσω από μια καταγγελία δεν καταργεί την ανάγκη να εξεταστεί το περιεχόμενό της.
Τι απαντήθηκε και τι εξακολουθεί να λείπει
Η Δημοτική Αρχή απέδειξε ότι η απευθείας ανάθεση επιτρεπόταν από τον νόμο. Έδωσε επίσης συγκεκριμένα στοιχεία για τις ποσότητες, τις τιμές και το χρονοδιάγραμμα της σύμβασης.
Δεν παρουσίασε, όμως, μέσα στην απάντησή της:
τα συγκεκριμένα στοιχεία της έρευνας αγοράς,
τις τιμές με τις οποίες έγινε η σύγκριση,
άλλες προσφορές ή τιμοκαταλόγους,
την τεκμηρίωση του ισχυρισμού ότι οι τιμές βρίσκονταν στο χαμηλό άκρο της αγοράς,
τον λόγο για τον οποίο δεν ζητήθηκε τιμή και από τον Αγροτικό Συνεταιρισμό Σπάτων.
Παραμένει, επίσης, αναπάντητο εάν ο ίδιος ο Δήμος είχε απευθυνθεί ποτέ στο παρελθόν στον Συνεταιρισμό ζητώντας του οικονομική προσφορά. Η ανακοίνωση αναφέρει ότι δεν εντοπίζεται προηγούμενο αίτημα ή προσφορά του Συνεταιρισμού προς τον Δήμο. Δεν διευκρινίζει εάν είχε υπάρξει ποτέ πρόσκληση προς την αντίθετη κατεύθυνση, από τον Δήμο προς τον Συνεταιρισμό.
Αναμένονται ακόμη οι απαντήσεις του Συνεταιρισμού
Ανοιχτά παραμένουν και τα ερωτήματα προς την άλλη πλευρά.
Το spata-artemis.com έχει αποστείλει στον Αγροτικό Προμηθευτικού Συνεταιρισμού συγκεκριμένα ερωτήματα σχετικά με το ιστορικό των σχέσεών του με τον Δήμο, το εάν είχαν ζητηθεί παλαιότερα τιμές, το εάν είχαν υποβληθεί προσφορές και το κατά πόσο μπορούσε να εκτελέσει οικονομικότερα τη συγκεκριμένη προμήθεια.
Το μήνυμα έχει διαβαστεί, αλλά μέχρι τη στιγμή της δημοσίευσης δεν έχει δοθεί απάντηση.
Μετά την απάντηση του Δήμου, σχετικά ερωτήματα έχουν αποσταλεί εκ νέου από το spata-artemis.com στον Αγροτικό Συνεταιρισμό Σπάτων και αναμένουμε και αυτές τις απαντήσεις του.
Σχετικά άρθρα
Δεν επιτρέπεται η αναδημοσίευση του παρόντος κειμένου και των φωτογραφιών.
0 Σχόλια